Overweging van de week

Zondag 28 door het jaar in jaar A
11 oktober 2020

Voor pdf versie klik hier

Evangelie

Matteüs 22: 1-14bijbel
In die tijd nam Jezus het woord en sprak opnieuw in gelijkenissen tot de hogepriesters en de oudsten van het volk. Hij zei: ‘Het Rijk der hemelen gelijkt op een koning die een bruiloftsfeest gaf voor zijn zoon. Hij stuurde zijn dienaars uit om allen te roepen die hij tot de bruiloft had uitgenodigd, maar zij wilden niet komen. Daarop zond hij andere dienaars met de opdracht: Zegt aan de genodigden: ‘Zie ik heb mijn maaltijd klaar, mijn ossen en het gemeste vee zijn geslacht; alles staat gereed. Komt dus naar de bruiloft’. Maar zonder er zich om te bekommeren gingen zij weg, de een naar zijn akker, de ander naar zijn zaken. De overigen grepen zijn dienaars vast, mishandelden en doodden hen. Nu ontstak de koning in toorn, stuurde zijn troepen en liet de moordenaars ombrengen en hun stad in brand steken. Toen sprak hij tot zijn dienaars: ‘Het bruiloftsmaal staat klaar, maar de genodigden waren het niet waard. Gaat dus naar de kruispunten der wegen en nodigt wie ge er maar vindt, tot de bruiloft’. Zijn dienaars gingen naar de wegen en brachten allen mee die zij er aantroffen, slechten zowel als goeden, en de bruiloftszaal liep vol met gasten. Toen nu de koning binnenkwam om de aanliggenden te bezoeken, merkte hij daar iemand op die niet voor de bruiloft gekleed was. En hij sprak tot hem: ‘Vriend, hoe zijt gij hier binnengekomen zonder bruiloftskleed?’ Maar de man bleef het antwoord schuldig. Toen sprak de koning tot de bedienden: ‘Bindt hem aan handen en voeten en werpt hem buiten in de duisternis. Daar zal geween zijn en tandengeknars. Velen zijn geroepen maar weinigen uitverkoren’’.

Overweging in Burgum door Loek Punt

preken met stropdasIk heb me weer eens in het pak gehesen en jawel met stropdas. De stropdas is destijds door prins Claus al naar de prullenbak verwezen. Eigenlijk draag ik zelden nog een pak en dan vooral op feestdagen, Kerstmis, Pasen en zeer officiële bijeenkomsten. De pakkencultuur is voorbij, ja, een pak is bijna clownesk las ik in de krant. Nou gaat me dat wat te ver want in de politiek komen we pak en stropdas nog stevig tegen. De huidige kledingvoorschriften eisen vooral dat je er netjes en verzorgd uitziet. Vandaag hebben we gehoord hoe het niet naleven van kledingvoorschriften kan leiden tot uitzetting.

Twee lezingen over een feestelijke bijeenkomst. We lazen allereerst in Jesaja over een feestelijke bijeenkomst. De profeet verwijst daarmee naar het laatste oordeel, dan zal er een feestelijk maal zijn waarbij al het kwaad wordt vernietigd, we alle zorgen kunnen loslaten en de dood niet langer aanwezig zal zijn. Een leven zonder bedreigingen, wie wil dat niet. Op deze berg zal hij de sluier verscheuren …… staat er. De berg staat wel vaker genoemd in Jesaja en is bedoeld om aan te duiden dat God ons mensen een ander zicht zal geven op de dagelijkse menselijke blik die we hebben. God leert de mensen met nieuwe ogen kijken naar een nieuwe wereld, een wereld die we nu al kunnen ontdekken door vanuit zijn perspectief eraan deel te nemen. Zo’n feest zorgt ervoor dat alle zorgen en bedreigingen worden weggenomen, je wordt uitgetild boven de dagelijkse werkelijkheid. We kunnen ons in deze dagen van het coronavirus ook afvragen of deze tijd niet een beetje ‘op de berg staan is’ of deze coronacrisis ons ook niet helpt met nieuwe ogen te kijken naar de wereld en de wijze waarop we ermee omgaan. Is dit ook niet een sein waar we niet zomaar aan voorbij moeten gaan?

En in het evangelie van Matheus zien we de tweede feestelijke bijeenkomst voor vandaag. Daar zitten meerdere perspectieven in. De koning nodigt mensen uit voor de bruiloft. En wat zien we: ze hebben het te druk. Ik weet niet hoe het U vergaat, maar ik kom dan meteen bij mezelf uit. Ook ik wordt door de koning, die hier natuurlijk staat voor onze God, regelmatig gevraagd om deel te nemen aan zijn koninkrijk, om mee te doen en mee aan te zitten aan zijn tafel. En hoe vaak vind ook ik het niet te druk, heb ik allerlei andere zaken te doen die in mijn ogen belangrijker zijn. Is dat niet vergelijkbaar met de weigering van een aantal genodigden zoals verwoord in dit evangelie? Geen zin hebben, is een veel gehoorde reden om iets niet te doen. En Matheus doet er nog een schepje bovenop door te vertellen dat de genodigden zich ook nog eens vergrijpen aan de dienaren door ze te mishandelen en te doden. Zijn we vandaag de dag ook niet op vele plaatsen zo bezig? Maken we er op vele plaatsen niet een wereld van geweld van, een wereld van uitsluiting door opsluiting in vluchtelingenkampen, een wereld waar het recht van de sterkste geldt, mensen de mond wordt gesnoerd en men met geweld wordt overtuigd. En dat alles gebeurt terwijl zoveel anderen zeggen dat geweld geen enkele oplossing biedt, dat we elkaar moeten helpen en ruimte moeten geven. Was Jezus zelf ook niet tijdens zijn leven het voorbeeld van geweldloze inzet, een voorbeeld van mensen de ruimte geven, er zijn voor hen die het minste hebben.

Deze bruiloftsparabel gebruikt Jezus om de mensen in zijn tijd te waarschuwen tegen hun egocentrische leefwijze en eigenlijk is dat een verhaal van elke dag, ook hier in de Pax Christiparochie: te druk, geen tijd, waarom ik? Maar Jezus zegt met deze parabel ook dat de bruiloft dan toch door gaat, gewoon door andere mensen uit te nodigen. En in deze parabel is de koning heel creatief en flexibel. Dreigt de bruiloft eerst niet door te gaan, in tweede instantie laat de koning zien dat als je maar doorzet er toch hoop en uitzicht is. Er komt een hele nieuwe wereld, een rijk van vrede en gerechtigheid, een rijk waar zorg is en aandacht voor iedereen. En als jij en jij daar niet bij willen zijn, prima. Ik vind wel anderen die wel daaraan mee willen werken en dat wordt dan een bonte verzameling van mensen. Maar dan …… juist in de laatste regels krijgt dit verhaal nog een rare nasmaak. Is iedereen binnen dan komt de koning binnen, loopt rond en knikkert die ene man eruit omdat hij niet correct gekleed is. Als je voor dit feest komt, moet je jezelf er ook naar kleden. Oei …… betrek nu deze parabel eens op mijn eigen situatie. Is het niet mooi genoeg dat ik er al ben? Nee, als je voor Jezus, voor God kiest, moet je er ook met hart en ziel voor gaan.

Hier rijst de vraag of wij eigenlijk ook niet vaak tot die categorie gasten behoren, die meer meelopers zijn en wel graag op het feestje willen zijn maar liefst met zo min mogelijk inspanning. We komen uit een tijd dat katholiek zijn -of zeg maar christelijk zijn- bijna een vanzelfsprekendheid was in de familiestamboom, gewoon overging van gezin naar gezin. Je werd zo opgevoed en je wist niet beter dan dat je er ook bij hoorde. Je was dan vanzelf ook genodigde! Maar zo vanzelfsprekend blijkt dat vandaag dus niet te zijn. Je moet je er wel voor kleden!

Inmiddels kennen we allemaal vele genodigden die al bedankt hebben voor dit feestmaal en de kleding alweer hebben opgeborgen. Er zijn inmiddels ook al heel wat genodigden ook werkelijk afgehaakt binnen onze kerk, al geldt daarbij niet voor iedereen dat hij of zij ook afhaakt voor het bruiloftsfeest. Geloven, deelnemer mogen zijn aan het feestmaal heeft zo zijn voorwaarden. Deelnemer zijn is één, maar dan wel passend gekleed ofwel met hart en ziel. Geloven op zondag is één, maar kan niet zonder geloven op maandag. Geloven op zondag is inspiratie opdoen, geloven op maandag is er naar handelen en je inzetten voor anderen. Ook voor ons geldt dat je wel mooie beelden kunt hebben van het samen parochie zijn, maar dat je dan ook actief er iets aan zult moeten doen. Ik weet zeker dat we in de komende tijd elkaar meer en meer nodig zullen hebben als kerkleden, we van elkaar op aan moeten kunnen om onze idealen als kerk van zondag en maandag waar te maken.

Enkele jaren geleden las ik:
De kerk is in haar geheel een randverschijnsel geworden in onze samenleving.
Niet alleen in de randstad, maar ook in het centrum van de Stad van de Mens
is de kerk - en zijn de christenen - marginaal.

We zien echter ook een kerk, een stroming in de kerk die kiest voor de rand. Een kerk die niet alleen het centrum maar ook de gevestigde parochiestructuur durft verlaten. Omdat ze zich gezonden weet door een Heer die zelf is uitgegaan naar mensen aan de rand, door een Christus, die juist de mensen aan de rand opzocht en tegelijkertijd zelf aan de kant werd gezet. We kennen stromingen die daarin een voorbeeld kunnen zijn, die hier in onze parochie ook wel ter sprake kwamen: meerdere malen sprak pastor Paul over de Sint Egidiusbeweging. De Egidiusbeweging verbindt liturgie en bidden met diaconie en sociale actie. Zij zetten zich op beide vlakken in. Sinds kort is men ook in Leeuwarden gestart. Mogelijk kunnen zij ook een inspiratiebron zijn voor ons als we ons bezinnen op ons eigen kerk zijn en onze bijdrage daaraan.

Ik wens U een hele goede week toe, een week waarin U het bruiloftskleed weer gaat oppakken, een week waar geloven op zondag wordt omgezet en zijn uitwerking vindt naar geloven op maandag, een week waar in U zich zult bezinnen over een kerk aan de rand van de stad.

Overweging in Dokkum door Anneke Aagtjes

preekstoelGenodigd zijn, en dan … .

En weer gaf het leesrooster een parabel over het Koninkrijk van God aan. Een paar weken terug hoorden we ook zo’n parabel, die van de werkers in de wijngaard. Pastor Paul kwam toen met de opmerking dat n.a.v. die parabel je Jezus bijna communist zou kunnen noemen, immers iedere werker kreeg evenveel loon, ongeacht de duur van zijn werkdag. Na het lezen van deze parabel over het bruiloftsfeest van de koningszoon had ik het idee dat Jezus hier wel de idealist genoemd zou kunnen worden. Een idee dat me wel aansprak.

Het begin van het verhaal komt ons misschien best wel bekend voor. Je krijgt zelf ook wel eens een kaartje met ‘Save de date’, oftewel reserveer alvast die en die datum voor ons feest, tijd en plaats worden dan later wel bekend gemaakt. Het gaat dan vaak om een zoveel jarig huwelijksfeest of een bijzondere verjaardag van vrienden of bekenden die later in het jaar gevierd gaat worden. En kort tevoren komt dan de definitieve uitnodiging met informatie. Zo doet ook de koning in de parabel, ruim op tijd nodigt hij zijn gasten, de mensen die hij kent en graag bij het feest wil hebben, uit. En als het moment daar is stuurt hij zijn dienaren met het bericht dat het feest kan beginnen. Tot zover gaat de vergelijking synchroon, maar dan loopt het anders. Dan blijkt dat ’s konings gasten om allerhande redenen niet komen, geen voorbereidingen hebben getroffen en andere zaken belangrijker vinden dan het trouwfeest van de koningszoon.

De koning wordt vertoornd en stuurt zijn dienaren naar de kruispunten van de wegen en laat ze iedereen die ze daar vinden uitnodigen voor de bruiloft. En ja, de feestzaal loopt toch vol, de liefde wordt gevierd.

Dit koninkrijk is het Koninkrijk van God, het ideaal waar Jezus gedurende zijn leven steeds weer over verteld. En de eerste genodigden zijn degenen waarvan je zou verwachten dat ze met dat ideaal het snelst zullen meegaan en dat valt vaak vies tegen.

In onze tijd zouden we kunnen gaan vergelijken met de mensen die de zorg voor de schepping, de klimaatcrisis of de mensenrechten tot het ideaal maken waar ze voor willen gaan. Mensen van wie we verwachten dat ze daarvoor mee op de bres gaan staan, de eerst uitgenodigde gasten, laten het toch vaak afweten. Bij de keuzes die gemaakt moeten worden, zijn het vaak de economische, financiële kanten waarvoor de rest moet wijken. En in dit huidige coronajaar lijkt het alsof er helemaal geen aandacht meer is voor andere problemen dan corona, binnen de gevestigde orde. Idealisten die voor de klimaatcrisis aandacht vragen krijgen weinig publiciteit, en iemand die voor de mensenrechten opkomt in bijvoorbeeld Rusland of China neemt het risico om gevangen of zelfs vermoord te worden. Gods koninkrijk lijkt op sommige momenten heel ver weg.

Maar de koning houdt vol, de tweede reeks genodigden komt wel. En die uitnodiging is nog steeds, ook voor ons, van kracht en ook in onze tijd zijn er vele mensen van wie je dat niet meteen verwacht, maar die wel oog hebben voor hun medemens in nood en zich zorgen maken over de schepping.

Mensen die met het ideaal van Jezus aan de slag willen en ook aan de gang gaan.

En al zullen ze het zelf niet op deze manier benoemen, de scholieren die met de Skjin-wetter aktie in Dokkum 12 containers vol rotzooi ophaalden en vooral het enthousiasme waarmee ze dat deden, is iets waar je warm van wordt. Net als van al die mensen die, nadat de MS Zoe de containers had verloren, de kust en op de eilanden de stranden schoon gingen zoeken. Dat allemaal omdat ze beseffen dat al dat plastic afval niet alleen niet in de natuur thuishoort, maar ook een aanslag betekent op het leven in deze omgeving.

Bijzonder zijn ook al die mensen die in Wit-Rusland steeds weer de straat opgaan, met besef van de risico’s die ze lopen, maar meer dan gemotiveerd om een eerlijke samenleving te verkrijgen. En dan die zwarte meneer in Amerika die een dronken witte demonstrant niet eens even liet weten wie op dat moment de sterkste was, maar hem buiten het strijdgewoel in veiligheid bracht en daarna verklaarde dat het geen strijd van wit tegen zwart was maar een strijd tegen racisme.

Het zijn voorbeelden die de voorpagina’s van de kranten en het achtuurjournaal niet halen. Maar het zijn wel voorbeelden van mensen die doorgaan en ook anderen en hopelijk ook onszelf, inspireren om mee te doen en mee door te gaan.

Soms, op de momenten dat je zoiets ziet of hoort, besef je soms in een flits, dit is wat Jezus bedoelt. Hier voert de liefde voor mens en schepping de boventoon. Dit is een klein stukje van het Koninkrijk van God, een stukje hemel op aarde.

Ter overdenking

De Heer nodigde uit voor een vriendenmaal.
En de verontschuldigingen liepen binnen.

Het spijt me, maar ik heb een auto gekocht en moet hem proberen ...

Een tweede:
ik heb het zo druk met mijn zaak dat ik echt geen tijd vind.
Excuseer me.

Een derde:
ik voel me daar niet zo thuis, ik ken daar niemand en ten andere ik heb een eigen vriendenclub, wil me dus verontschuldigen.

En nog een andere: Sorry, ik heb toevallig ook een feestje ...

Er kwamen nog vele beleefde verontschuldigingen.

Ik zou wel willen, maar het is daar altijd zo ernstig.
Ik word er onrustig bij, alhoewel ik moet bekennen dat ik er iets aan heb.
Maar ja deze keer geen zin, verontschuldig me dus ...

Ze kwamen niet. Niet omdat ze geen honger hadden.
Omdat ze vol waren van zichzelf.

Ward Bruyninckx

 

 

 

Bergum

Burgum

Dokkum

Dokkum

schiermonnikoog

Schiermonnikoog

Newreader

Inhoudsopgave