Pastorale brief 10

weer opgestart

Ontkracht is de dood, het kruis heeft overwonnen

Zoals oudere parochianen waarschijnlijk nog wel weten heb je als priester een dagelijkse opgave: het brevier. Dat is een gebedenboek waarin je in vier weken alle 150 psalmen bidt en daarnaast nog een aantal lofzangen. En elke dag zijn er drie vaste gebeden, voorbeden, het Onze Vader. Naast dat brevier is er nog een bijlage, waarbij de eerste lezing een bijbelgedeelte bevat en de tweede lezing uit een geschrift van een heilige komt. Soms een heilige van heel lang geleden. De ene keer moet je de tekst wel drie keer opnieuw lezen om te begrijpen wat er staat. De andere keer raakt de tekst je rechtstreeks. Dat was vorige week het geval bij een preek van de heilige Athanasius, bisschop van Alexandrië, gestorven in het jaar 373.
Van hem zijn de woorden: ‘Ontkracht is de dood, het kruis heeft overwonnen. Eertijds, schrijft Athanasius, voor de komst van de Verlosser, vreesden zelfs heilige mensen de dood en werden stervenden betreurd alsof zij aan de ondergang waren prijsgegeven. Maar sinds onze Heer en Redder zijn eigen lichaam uit de dood heeft opgewekt, heeft de dood niets vreeswekkends meer. Christenen stappen over hem heen alsof hij niets te betekenen heeft. Zij willen liever sterven dan het geloof in Christus loochenen. Zij zijn er immers zeker van dat zij in de dood niet zullen ondergaan. Integendeel, zij zullen het leven verkrijgen en door de verrijzenis onsterfelijkheid verwerven.’ Einde van het citaat.
Zo gaat de preek nog even verder. Wat mij vooral trof is het sterke geloof in de verrijzenis, in een eeuwig leven. Ons huidige bestaan is slechts een voorspel van de grote ouverture van het bestaan.
In deze Corona pandemie gaat het over grote aantallen mensen die komen te sterven. Duizenden mensen verliezen het leven en wie denkt immuun te zijn voor het virus leeft in een waanwereld. Wat me daarbij opvalt is, dat er soms weinig verschil is tussen christenen, die leven met Pasen, met de verrijzenis en mensen die dat weinig zegt. Je komt soms in rouwende families van wie nog maar een klein gedeelte gelooft in de verrijzenis. Daar putten ze dan ook geen troost uit. Ik ben niet in staat en ook niet bereid tot het mensen ons geloof aanpraten. En, laten we eerlijk zijn, de leerlingen van Jezus konden het eerst ook niet geloven dat hun vriend en meester weer levend voor hen stond.
Ik zou willen dat ik erbij was geweest daar in Alexandrië toen Athanasius deze preek uitsprak. Ze te lezen maakte al zoveel indruk en dan de bezieling van de bisschop zien en te horen! Lang heb ik vorige week nagedacht over de preek van Athanasius. Blij met zulke voorbeelden van geloof. Ik hoop dat het u ook raakt!

Mede namens pastor Jan van Beek, pastor Paul Verheijen

pastor Paul: 0519 292476, Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
pastor Jan: 06 8386 8271, Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Voor de pdf versie om uit te printen klik hier.

Nieuwe richtlijnen Nederlandse Bisschoppenconferentiebischoppen

In de parochies en andere instellingen van de Rooms-Katholieke Kerk worden met ingang van 1 juni 2020 de publieke liturgievieringen hervat. In gezamenlijkheid hebben de Nederlandse bisschoppen op 20 mei 2020 het protocol ‘Kerkelijk Leven op anderhalve meter’ vastgesteld.

Met ingang van 1 juni aanstaande kunnen de publieke vieringen in de kerken worden hervat met maximaal 30 gelovigen en met in achtneming van alle andere richtlijnen van het RIVM. Vanaf 1 juni wordt in de publieke vieringen nog niet de Heilige Communie uitgereikt. Dat gebeurt vanaf zondag 14 juni 2020 wanneer in de Nederlandse kerkprovincie het hoogfeest van Sacramentsdag wordt gevierd.

Het protocol dat via de bisdommen naar de parochies en instellingen wordt gestuurd, bestaat uit drie delen. Het eerste deel richt zich tot alle gelovigen en geeft richtlijnen om in de kerken op een veilige en waardige wijze de liturgie samen te kunnen vieren. Het tweede deel is gericht aan de bedienaren met betrekking tot de uitvoering van hun specifieke taken in de liturgie. Het derde deel is toegespitst op het veilig gebruik van de kerkgebouwen met regels voor de inrichting en logistiek binnen het kerkgebouw, passend bij de richtlijnen vanuit het RIVM en bij het eigene van de liturgie.

De bisschoppen benadrukken het belang om in de parochies en instellingen zorgvuldig te werk te gaan om zo goed mogelijk de veiligheid in de kerkgebouwen te kunnen waarborgen. Zij zijn blij dat er weer perspectief is op het samen kunnen vieren van de Heilige Mis, aanvankelijk met 30 en hopelijk vanaf 1 juli met 100 gelovigen.


Bovenstaande tekst van de bisschoppen en het protocol zijn te vinden op de officiële website van de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland: www.rkkerk.nl. De link Is: https://www.rkkerk.nl/protocol-voor-publieke-vieringen-in-de-r-k-kerk-vanaf-1-juni-uitreiking-heilige-communie-vanaf-14-juni/

Nogmaals: Het pastoraal team onderzoekt de komende dagen wat dit protocol van de Nederlandse bisschoppenconferentie voor consequenties heeft voor het opstarten van de vieringen in onze locaties. Vervolgens zullen wij alle nieuwe vereisten en voorzieningen per locatie, met de betrokken vrijwilligers, proberen te organiseren. Pas nadat aan alle nieuwe regels voldaan is kunnen de vieringen worden opgestart. Het is nu nog te vroeg om te zeggen per wanneer dit zal zijn.

Jullie zullen hierover zo spoedig mogelijk, per mail en via de website, worden geïnformeerd.

Eucharistieviering bisschop Ron van den Hout op de televisietv

Op zondag 24 mei om 10.00 uur komt de Eucharistieviering vanuit ons eigen bisdom. De viering in de Heilige Gerardus Majellakerk in Barger-Oosterveld (Emmen) wordt voorgegaan door mgr. Ron van den Hout, bisschop van Groningen. De uitzending is te zien op NPO2.

Beeldverslag Hemelvaartsviering Burgum

Ook gisteren, Hemelvaartsdag 21 mei, is er een beeldverslag gemaakt van de Eucharistieviering in de Sint Martinuskerk te Burgum. Deze is te zien via de navolgende link

Online oecumenische Pinkstervieringenpinksteren

Zowel in Dokkum als in Burgum worden op Eerste Pinksterdag, zoals gebruikelijk, oecumenische Pinkstervieringen verzorgd. In deze Corona-tijd worden deze vieringen online verzorgd / beschikbaar gesteld. Precieze informatie over deze vieringen kunnen jullie in de Zondagskrant vinden.

Wezenzondag

De zevende zondag van Pasen wordt ook wel ‘Wezenzondag’ genoemd. De Heer is ten hemel gevaren en de Geest is nog niet op de leerlingen neergedaald. De leerlingen zijn als wezen.

Passend voor deze zondag is het gedicht ‘Weggaan’ uit de bundel ‘Het orgeltje van yesterday’ (1968) van Rutger Kopland, pseudoniem van prof.dr. R.H. (Rudi) van den Hoofdakker, psychiater en dichter (* 1934 - † 2012).

Weggaan

Weggaan is iets anders
dan het huis uitsluipen
zacht de deur dichttrekken
achter je bestaan en niet
terugkeren. Je blijft
iemand op wie wordt gewacht.

Weggaan kun je beschrijven als
een soort van blijven. Niemand
wacht want je bent er nog.
Niemand neemt afscheid
want je gaat niet weg.

                            Rutger Kopland

schrijven over de Geest 2

Het Evangelie van de zondag

Johannes 17: 1-11a (Willibrordvertaling, 1975)

In die tijd sloeg Jezus zijn ogen ten hemel en zei: ‘Vader, het uur is gekomen. Verheerlijk uw Zoon, opdat de Zoon U verheerlijke. Gij hebt Hem bijbelimmers macht gegeven over alle mensen om eeuwig leven te schenken aan allen die Gij Hem gegeven hebt. En dit is het eeuwige leven, dat zij U kennen, de enige ware God en Hem die Gij hebt gezonden : Jezus Christus. Ik heb U op aarde verheerlijkt door het werk te volbrengen dat Gij Mij hebt opgedragen te doen. Gij, Vader, verheerlijk Mij thans bij Uzelf en geef Mij de heerlijkheid, die Ik bij U had eer de wereld bestond.

Ik heb uw naam geopenbaard aan de mensen die Gij Mij uit de wereld gegeven hebt. U behoorden ze toe; Mij hebt Gij ze gegeven en zij hebben uw woord onderhouden. Nu weten zij dat al wat Gij Mij gegeven hebt, van U komt. Want de boodschap die Gij Mij hebt meegedeeld, heb Ik hun meegedeeld, en zij hebben ze aangenomen en naar waarheid erkend dat Ik van U ben uitgegaan, en zij hebben geloofd dat Gij Mij hebt gezonden. Ik bid voor hen. Niet voor de wereld bid Ik, maar voor hen die Gij Mij gegeven hebt, omdat zij U toebehoren. AI het mijne is van U en het uwe is van Mij. Zo ben Ik in hen verheerlijkt. Ik blijf niet langer in de wereld, zij echter blijven in de wereld, terwijl Ik naar U toe kom‘.

Overweging door pastor Paul

Zusters en broeders,

priester‘Ik bid voor hen. Niet voor de wereld bid Ik, maar voor hen die Gij Mij gegeven hebt, omdat zij U toebehoren’, zegt Jezus in het Evangelie dat u zojuist gehoord hebt. We gaan weer even terug in de tijd naar de avond voor de dood van Jezus. We zijn terug in de zaal van het Laatste Avondmaal. Jezus is in gebed en spreekt vrijuit met zijn hemelse Vader. Die twee hebben altijd contact gehouden. In het Evangelie krijgen we daar regelmatig bericht van.

In de pastorale brief die u deze zondag hebt gekregen van mijn collega Jan en van mij heb ik het gehad over mijn brevier. Dat is het boek met gebeden, dat voor een priester dagelijkse kost is. Het zou niet goed zijn dat je het alleen maar óver God hebt en niet in veelvuldig contact bent mèt God. Ik vergelijk dat maar met het fonteintje bij mij in de tuin. Daaruit verdwijnt water door de wind en door verdamping. Dat betekent dat ik het fonteintje regelmatig moet bijvullen met vers water. Zo is het ook met de bron van mijn geestelijk leven. Af en toe een kloosterweekje met inspirerende sprekers, bijtanksessies van het bisdom voor haar pastores en dus ook het dagelijkse breviergebed. De bron waaruit je wilt putten voor je preken en gebeden moet regelmatig bijgevuld worden.
In het brevier is geloof van eeuwen her opgeslagen. Heilige mensen, die je meenemen in hun eigen geloof en me zo inspireren. Psalmen, gebeden, want als het steeds van mij eigen inspiratie zou afhangen zou het wel erg armetierig worden.
Het Evangelie getuigt ervan dat Jezus voor ons bidt. Voor zijn leerlingen die het na zijn Hemelvaart moeten overnemen. Jezus heeft hen beloofd dat Hij hen de goede Geest van God toe zou zenden. Op voorwaarde dat ze bij elkaar zouden blijven. Aan die voorwaarde hebben wìj nu al meer dan twee maanden niet kunnen voldoen, omdat onze vieringen niet langer openbaar waren door de Corona-pandemie. Daar lijkt de komende maand wat verlichting in te komen. Eerst met dertig mensen, later met honderd. Allemaal op voorwaarde dat de besmetting niet terug komt. En ik hoor van collega’s dat ze bang zijn inmiddels vele kerkgangers kwijt te zijn geraakt, omdat het bed ook op zondagmorgen wel lekker ligt of dat oudere trouwe kerkgangers angst zullen hebben voor besmetting.

Misschien zijn er ook mensen bij die al langere tijd op de wip zaten, twijfel hadden bij hun geloof. Mensen die zeggen dat God dood is, zoals de grote filosoof Nietzsche ooit zei. ‘Daar heb ik niks meer mee. En dat geeft me een stuk rust’, zei me laatst iemand. Of: ‘Als er een God zou bestaan dan laat Hij toch geen kinderen van de honger sterven in Afrika of vlakbij in vluchtelingenkampen in Griekenland, waar we tot voor kort graag heen gingen als toerist en dan zou Hij toch een eind maken aan al dat oorlogsgeweld!’, u hebt die opmerkingen vast wel eens gehoord of misschien denkt u er zelf wel net zo over.
Maar die uitdrukking dat God dood zou zijn werd door Nietzsche heel anders bedoeld. Hij wilde zeggen, en dat klinkt helemaal niet zo raar, dat een god die je naar je eigen beeld en gelijkenis maakt (in plaats van andersom) een soort van Sinterklaas met een grote witte baard die maar even in moet grijpen als wij het niet meer kunnen. Als de wereld door een Coronapandemie overvallen wordt en wij daar geen antwoord op hebben en dat dan God maar even moet ingrijpen. Díé God is dood, maar was eigenlijk al nóóit de God, de Vader die Jezus ons heeft laten kennen. De God van ons geloof, de Vader tot wie Jezus bidt in het Evangelie van vandaag. Een Vader die je kunt aanspreken, altijd. De Vader die nooit een antwoordapparaat aan heeft staan: ‘U bent verbonden met het telefonisch antwoordapparaat van God. Op dit moment ben Ik er even niet. Spreek uw boodschap in na de piep’. Nee, Hij is dag en nacht, 24/7 bereikbaar, luistert naar onze smeekbeden.

Ik heb wel eens gezegd: ‘Ontberen doet waarderen’. Dat gezegde doet in deze crisistijd meer opgang dan anders. We kennen allemaal wel die beelden van mensen die geen bezoek mogen ontvangen in verzorgings- en verpleeghuizen. Handen die elkaar raken maar wel met een glasplaat er tussen. Honderdjarigen die vanuit een hoogwerker worden gefeliciteerd. Nieuwe woorden als ‘huidhonger’, life-stream verbindingen met kerken. We merken veel meer dan anders dat we elkaar nodig hebben. Samen is hèt woord van vandaag.

Is dat óók niet het geval met bidden? Jezus bidt voor zijn leerlingen. Ook met de dreiging van de dood vlakbij, op de laatste avond van zijn leven, bìdt hij voor hen, bidt Hij voor òns. Bidden is: met heel je hart, met al je aandacht bij de Ander, met een hoofdletter, zijn. Aan Hem, opnieuw met een hoofdletter, denken en je afvragen hoe Hij, Jezus, in deze omstandigheden zou handelen.
Wat zou Jezus gedaan hebben? Wij hebben daar genoeg materiaal over. Drie jaar lang was Hij bij ons op aarde. We weten hoe Hij omging met mensen die niet meetelden, prostituéés als Maria Magdalena, fraudeurs bij de belastingdienst zoals Zacheüs, mensen die psychisch leden zoals de verschoppeling die op het kerkhof tussen de graven leefde, mensen met een besmettelijk ziekte die je op véél méér dan anderhalve meter moest zien te houden, melaatsen. We kunnen dus ècht niet zeggen dat we niet wéten hoe we moeten handelen!

We hebben als christenen, leerlingen van Jezus, een dure opdracht. We zeggen te geloven in God en doen dat allemaal misschien wel op een heel andere manier. Waar het om gaat is: dat we bewogen mensen zijn. Bewogen om Hem, bewogen om elkaar. Die bewogenheid is niet exclusief voorbehouden aan christenen. Ze is universeel, voor humanisten, voor moslims, voor alle mensen van goede wil.
Voor ons allemaal bidt Jezus, toen en nu. Zouden we dat gebed niet veel meer moeten beantwoorden? Op vaste momenten? Dat maakt het makkelijker om het niet te vergeten. Een dankwoord bij het wakker worden. Voor en na de maaltijden, op het eind van de dag vóór het slapen gaan?
Laten we ook bidden om de komst van de heilige Geest. Pinksteren is nog maar een weekje weg van vandaag. Dat we geestdriftige mensen mogen worden! Laten we daarom bidden. U weet dat we dan geen telefonische beantwoorder aan de lijn krijgen.

Amen.

Tekens van hoop en troost door pastor Jan

               Afgelopen dinsdag was de persconferentie van minister-president Mark Rutte over de versoepelingen in de maatregelen rond het Corona-virus. Een dag later, op woensdag, werd bekendgemaakt dat de vaste wekelijkse vergadering van de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing na klokkenvolgende week (tenminste voorlopig) komen te vervallen. Ook de persconferenties zullen ophouden. Nu het aantal besmettingen -en daarmee ook het aantal ziekenhuisopnames en het aantal overlijdens- afnemen wil het kabinet wil een einde maken aan de permanente crisissfeer. Aan ons wordt gevraagd ons te voegen in het ‘nieuwe normaal’ van de ‘anderhalve-metersamenleving’.

               Ook Dorenda en ik zien dat wij, en vele mensen om ons heen, langzamerhand wat actiever worden en langzaamaan wat wennen aan de nieuwe situatie. Wij komen weer bij andere winkels dan enkel de supermarkt. Ik ben zelf tijdens de gehele periode van de Corona-crisis (tenminste) twee maal per week met de auto vanuit Dronrijp naar de parochie gekomen. Op dinsdag naar Dokkum voor het wekelijks overleg met pastor Paul en op zondag naar Burgum of Dokkum voor de viering. Einde maart kon je een kanon afschieten over de wegen in de provincie, er was vrijwel niemand met de auto onderweg en ook bij ons in de straat was het erg rustig. Einde april merkte je al dat er iets meer beweging kwam en dat ook de kinderen weer vaker en langer op straat speelden. Nu, tegen het einde van mei, nu ook de basisscholen weer begonnen zijn, wordt het nog wat drukker. Het is nog niet hetzelfde als voor de Corona-crisis, het is nog niet normaal, maar het begint er steeds meer op te lijken.

               Het einde van de persconferentie van het kabinet betekent ook dat wij afscheid moeten nemen van iemand die, haars ondanks, in de afgelopen weken tot een cultfiguur is uitgegroeid. Ik heb het nu over gebarentolk Irma Sluis. Zij is de vrouw die tijdens de Corona-persconferenties de woorden van premier Rutte en andere ministers in gebarentaal omzet. Sluis werd aan het begin van de coronacrisis bekend, met name vanwege haar vertolking van het werkwoord hamsteren. Omdat de persconferenties voor Sluis soms wat te zwaar werden, werd ze afgelopen dinsdag halverwege afgelost door gebarentolk Corline Koolhof. Meteen vroegen veel mensen zich af waar Sluis was gebleven.

               Toen bandleden van de Drentse band Mooi Wark dit op de sociale media zagen gebeuren besloten zij een lied aan haar te wijden. In het lied ‘Oh Irma’ verklaren de bandleden haar hun liefde. ‘Oh, Oh Irma, geef me een signaal. Oh, oh, Irma is het mooist van allemaal’, zo luidt het refrein van het nummer. Want ‘we zijn allemaal een beetje verliefd op Irma’, zegt zanger en bassist William Bossong in het NOS Radio 1 Journaal. ‘Ik merkte aan mezelf dat ik dinsdag helemaal niet meer naar Mark zat te luisteren, maar dat ik heel gefascineerd naar Irma zat te kijken met haar prachtige bewegingen’.

Bossong werd er naar eigen zeggen rustig van. ‘Ik kreeg het gevoel van: ach, het valt eigenlijk allemaal wel mee. Het is even slikken, en door. We waren dinsdag dan ook allemaal van slag toen ze in de 25ste minuut werd gewisseld’.

               Het lied, dat in Drents dialect wordt gezongen, is vrijdagavond voor het eerst te horen in het NPO Radio 5-programma Volgspot. De clip, waarin het lijkt alsof Irma Sluis de tekst zelf met haar handen 'vertolkt', gaat dinsdag a.s. online in première. Het liedje komt dus eigenlijk dinsdag pas uit, maar nu al zijn de reacties van de fans lovend. ‘We hadden alvast een primeurtje online gegooid en iedereen is enthousiast’, zegt Bossong. ‘Iedereen leeft mee omdat Irma gewoon zo leuk is. En iedereen vindt het ook gewoon een leuk liedje, volgens mij is dat een win-winsituatie’.

               ‘Normaal zijn wij van het steviger gitaarwerk’, stelt Bossong. ‘Maar dit lied is wat rustiger van toon. Voor ons, en ik denk heel Nederland, is Irma een lichtpuntje geworden in alle ernstige en zwaarmoedige berichten over het virus. Ze straalt een serene rust uit, met haar natuurlijke uitstraling en haar mooie handbewegingen. En het belangrijkste: het lijkt ons oprecht een hele leuke vrouw’.

               En dat is dan een heel grappig en ongedacht gevolg van de huidige situatie.

Mede namens mijn collega, pastor Paul: Pas -nog altijd- goed op jezelf en op elkaar.
pastor Jan van Beek

 

Bergum

Burgum

Dokkum

Dokkum

schiermonnikoog

Schiermonnikoog

Newreader

Inhoudsopgave