Pastorale brief 5

De laatste weken vieren wij in lege kerken onze liturgie. Het is ontroerend en intens verdrietig tegelijk. De leegte van de kerken staat symbool voor het gemis van zovele mensen, die wij -juist in deze tijd- zo graag gezien hadden. De leegte maakt zichtbaar en voelbaar wat er op dit moment om ons heen gebeurt. Hoe wij allemaal in deze tijd meer en meer op onszelf teruggeworpen worden, hoe in deze tijd ons geloof, ons vertrouwen in elkaar en in de toekomst, beproefd en uitgedaagd wordt.

Op hetzelfde moment ervaren wij de eerste voorzichtig-positieve resultaten van het ingezette beleid. De schrikbarende toename van Corona-patiënten op de intensive care lijkt gestabiliseerd. Het lijkt erop dat er vooralsnog voldoende capaciteit is om ernstig zieke mensen op te vangen. Tegelijkertijd worden de eerste plannen gemaakt hoe wij weer, voorzichtig, voorzichtig, naar een meer normale samenleving kunnen terugkeren. Duidelijk is in ieder geval dat wij nog geruime tijd rekening moeten houden met beperkingen in ons sociale leven, en daarmee ook in ons kerkelijk leven. Wij zullen er in de tussentijd het beste van moeten maken.

Gelukkig komen er vanuit de locaties mooie initiatieven. Zo zijn er rond Palmzondag in Burgum een twintigtal Palmpaasstokken gemaakt, die vervolgens naar mensen gebracht zijn die wel een opkikkertje konden gebruiken. Een mooi en ontroerend gebaar van zorg en attentheid naar de mensen om ons heen, dat erg gewaardeerd werd. Ook is in Burgum het initiatief genomen om de Sint Martinuskerk op Goede Vrijdag van 10 tot 17 uur -vanzelfsprekend met inachtneming van alle veiligheidsmaatregelen- open te stellen voor mensen die een moment de stilte wilden zoeken en de sfeer van de kerk wilden ondergaan. Door de dag heen hebben 40 mensen van deze gelegenheid gebruik gemaakt. Een prachtig resultaat.

In de Goede Week hebben jonge vrijwilligers hard gewerkt om een drietal sfeerimpressies van de vieringen van Palmzondag in Burgum, de Kruisweg van Goede Vrijdag in kruisweghet Bonifatiuspark en Paaszondag in Dokkum te maken. Deze video-impressies zijn -nog altijd- terug te kijken via Youtube. De links zijn: Palmzondag, Kruisweg van Goede Vrijdag en Paaszondag. Ook de komende tijd zullen er nog video-registraties via Youtube gedeeld worden, de links hiernaar worden, zodra ze beschikbaar zijn, vermeld op de parochie-website: www.paxchristi.frl.

Op verschillende manieren proberen vrijwilligers in de parochie en het pastoresteam vorm te geven aan onze maatschappelijke opdracht en onze gelovige inspiratie. Mochten jullie hieromtrent ideeën of suggesties hebben, laat het dan vooral weten.

Printversie van deze pastorale brief.

Hartelijke groet van het pastoresteam,

pastor Paul: 0519 292476, Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
pastor Jan: 06 8386 8271, Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Eucharistieviering op de televisie

Op zondag 19 april, Beloken Pasen, om 10.00 uur komt de Eucharistieviering vanuit het bisdom Den Bosch. De viering in de Sint Jozefkerk in Helmond wordt voorgegaan door pastoor Erik Seidel. De uitzending is te zien op NPO2.

Gebed

Deze week een gebed van ds. Tom de Haan, ‘stadsdominee’ voor Haarlem, aangesteld vanuit de Protestantse Kerk Haarlem. Dit gebed werd gepubliceerd op 31 maart 2020.

Heer,

ontferm u,
over de mensen die ernstig ziek zijn
en eenzaam en alleen,
omdat ze hun naasten niet mogen besmetten.

Ontferm u
over de mensen,
die hun geliefde niet mogen bezoeken in hun stervensuur.

Ontferm u over de mensen in de zorg,
de artsen en de verpleging,
die misschien binnenkort moeten beslissen hoe
beperkte middelen ingezet worden.

Heer, ontferm u
over onze angst
om onze dierbaren, om onszelf.

Ontferm u over onze zorgen
over werk dat stil komt te liggen,
over opdrachten die niet doorgaan,
over financiële gevolgen voor ons huishouden.

Geef ons moed en rust,
dat ons leven in uw hand is,
dat we geborgen zijn in U,
omdat we dat altijd al waren.

Amen.

Het Evangelie van de zondagbijbel

Johannes 20: 19-31 (Nieuwe Bijbelvertaling, 2005)

Op de avond van die eerste dag van de week waren de leerlingen bij elkaar; ze hadden de deuren afgesloten, omdat ze bang waren voor de Joden. Jezus kwam in hun midden staan en zei: ‘Ik wens jullie vrede!’ Na deze woorden toonde hij hun zijn handen en zijn zijde. De leerlingen waren blij omdat ze de Heer zagen. Nog eens zei Jezus: ‘Ik wens jullie vrede! Zoals de Vader mij heeft uitgezonden, zo zend ik jullie uit’. Na deze woorden blies hij over hen heen en zei: ‘Ontvang de heilige Geest. Als jullie iemands zonden vergeven, dan zijn ze vergeven; vergeven jullie ze niet, dan zijn ze niet vergeven’.
Een van de twaalf, Tomas (dat betekent ‘tweeling’), was er niet bij toen Jezus kwam. Toen de andere leerlingen hem vertelden: ‘Wij hebben de Heer gezien!’ zei hij: ‘Alleen als ik de wonden van de spijkers in zijn handen zie en met mijn vingers kan voelen, en als ik mijn hand in zijn zij kan leggen, zal ik het geloven’. Een week later waren de leerlingen weer bij elkaar en Tomas was er nu ook bij. Terwijl de deuren gesloten waren, kwam Jezus in hun midden staan. ‘Ik wens jullie vrede!’ zei hij, en daarna richtte hij zich tot Tomas: ‘Leg je vingers hier en kijk naar mijn handen, en leg je hand in mijn zij. Wees niet langer ongelovig, maar geloof’. Tomas antwoordde: ‘Mijn Heer, mijn God!’ Jezus zei tegen hem: ‘Omdat je me gezien hebt, geloof je. Gelukkig zijn zij die niet zien en toch geloven’.
Jezus heeft nog veel meer wondertekenen voor zijn leerlingen gedaan, die niet in dit boek staan, maar deze zijn opgeschreven opdat u gelooft dat Jezus de messias is, de Zoon van God, en opdat u door te geloven leeft door zijn naam.

Overweging door pastor Jan

I.
priesterAl een flink aantal jaren, eigenlijk al een paar decennia, horen en zien wij een beweging die meer ‘terug naar de natuur’ wil. Alhoewel vrijwel iedereen de vooruitgang in wetenschap, techniek en welvaart als waardevol ziet, krijgen wij ook meer en meer oog voor de keerzijde van dit proces. De vooruitgang in techniek en de toegenomen welvaart brachten de eigen auto binnen het bereik van velen, maar al die auto’s leidden tot files, tot meer en meer wegen, tot nog meer files … enzovoorts. Ergens zal er een grens moeten komen aan de almaar toenemende reiskilometers.
De toegenomen welvaart maakt dat verre reizen niet enkel het voorrecht zijn van de koninklijke familie en van de happy few, meer en meer mensen nemen vaker en vaker het vliegtuig, op vacantie naar Thailand, Bali of Egypte, of soms voor weekeinde-tripjes, even gezellig inkopen-doen in Londen of New York. En ondertussen zucht de bevolking in de regio Schiphol onder het toegenomen vlieglawaai. Ergens zal er een grens moeten komen aan de almaar toenemende vliegkilometers.
Ik ben zelf ook een kind van deze tijd, maar toch. Meer en meer mensen stellen zich de vraag of alles wat kan ook meteen goed is.

Een soortgelijk proces zien wij in de landbouw en de voedselvoorziening. In de landbouw lijken wij de seizoenen te hebben afgeschaft. Bloeiende bloemen van allerlei soort zijn vrijwel het gehele jaar door verkrijgbaar. Seizoensvruchten als frambozen, aardbeien en blauwe bessen worden inmiddels het hele jaar door vanuit allerlei landen, soms letterlijk van de andere kant van de wereld, aangevoerd. Wij vinden het inmiddels normaal om in de winter verse sla en spinazie te eten. Het is natuurlijk niet mijn bedoeling om de goede kanten van de vooruitgang in landbouw en techniek te ontkennen, maar er zijn wel degelijk vragen bij te stellen. En ook hier geldt: Meer en meer mensen stellen zich de vraag of alles wat tegenwoordig kan dan ook meteen goed is.

Deze kritische stemmen fungeren als het ware als een luis in de pels van de moderne samenleving. Deze stemmen proberen al te naïef optimisme in de vooruitgang van wetenschap, techniek en welvaart wat af te remmen. En het is vervolgens de vraag hoe er in de samenleving gereageerd wordt op deze kritische stemmen. Worden ze gehoord, hoe wordt ermee omgegaan? Is er ruimte voor verschil van mening, is er ruimte voor bezinning en voor rustig nadenken?

II.
Dat is in essentie ook wat wij zien gebeuren in het Evangelieverhaal van deze zondag. De apostelen melden Tomas vol vreugde en enthousiasme dat zij de Heer gezien hebben. En Tomas vertolkt in dit verhaal de stem van de kritiek. En hij pakt meteen goed uit: ‘Alleen als ik de wonden van de spijkers in zijn handen zie en met mijn vingers kan voelen, en als ik mijn hand in zijn zijde kan leggen, zal ik het geloven’.
En wat doen dan de mede-apostelen? Zeggen zij nu: ‘Tomas, jij hoort niet langer bij ons. Jouw kritische houding is een gevaar voor de gelovigen?’ Nee, zij blijven met hem verbonden, ze houden hem vast in hun midden. Zij laten hem niet vallen. En omdat ze Tomas in de kring houden, is Tomas er bij als Jezus Zich opnieuw openbaart en dan gebeurt wat Tomas niet verwacht. Ook Tomas mag komen tot een persoonlijke ontmoeting met zijn Heer. En dat gebeurt niet zomaar, dat gebeurt op een bijzondere manier.

Tomas vraagt namelijk niet zomaar om een teken, maar om een bijzonder teken, het teken van het lijden en het kruis, hij vraagt de kruiswonden te zien. En dat teken wordt hem terstond gegeven. Dat lijkt makkelijk, hij hoeft er niet eens op te wachten. Maar daar zit precies de kern van dit verhaal: Hoe kun je geloven in de Verrijzenis, bij het zien van zoveel akelige tekenen van lijden en dood? Met andere woorden: Hoe kun je geloven in de zin van het leven bij het zien van zoveel ellende en onrecht in de wereld? Hoe kun je blijven geloven in het goede, het ware en het schone van het leven als je zoveel verdriet, angst en onzekerheid om je heen ziet, nu in deze Corona-crisis.
Daar zit het geheim van Tomas als gelovige, daar zit de boodschap die Tomas heeft, ook voor mensen in onze tijd. Tomas kiest ervoor het kruis onder ogen te blijven zien, ook wanneer de tijd van de Verrijzenis al is aangebroken. Menselijk gezien is Jezus’ optreden uitgelopen op een mislukking. Tomas is daarmee de stem van nuchter realisme, ook in de zaken van het geloof. Hij gaat het verleden niet uit de weg. Hij haalt alle wonden weer open en belijdt dan, met de tekenen van Jezus’ mislukking voor ogen, zijn geloof. Tomas wenst het duistere verleden niet te vergeten, maar het belemmert niet langer zijn geloof. Jezus, Die Zich liet vernietigen op het kruis … … Hij is zijn Heer en zijn God.

Tomas wenst het kruis onder ogen te blijven zien, ook wanneer de tijd van de Verrijzenis al is aangebroken. Het is niet alleen maar Alleluia, er is nog een wereld te winnen, een wereld die nog altijd verscheurd wordt door armoede, oorlog en geweld. Een wereld die in onze dagen verscheurd wordt door verdriet, angst en zorg om de toekomst.

III.
Om temidden van die armoede, oorlog en geweld toch te geloven, dat is de uitdaging. Om ondanks verdriet, angst en zorg om de toekomst toch te blijven geloven dat het beter wordt, dat is de uitdaging. Hierbij kan de nuchtere en realistische en tegelijk gelovige houding van Tomas ons tot voorbeeld zijn.

In onze huidige situatie, midden in de Covid-pandemie, vragen mensen zich af hoe de wereld na deze pandemie er uit zal zien. Sommigen verwachten dat alles weer zal terugkeren naar ‘business-as-usual’, dat alles weer zal terugkeren naar de situatie zoals wij die voor de pandemie kenden. Maar er zijn ook meer kritische geesten. Zij wijzen erop dat het juist het intensieve personenverkeer over de gehele wereld ervoor gezorgd heeft dat een plaatselijk probleem in China ineens kon uitgroeien tot een wereldprobleem. Is alles wat tegenwoordig kan ook meteen goed?
Dezelfde kritische geesten wijzen erop dat wij de productie van onder andere kleding, voedsel en medische hulpmiddelen -om bedrijfseconomische redenen- ongelijk over de wereld verdeeld hebben. En dat heeft tijdens de huidige pandemie meteen tot gevolg dat er plotseling een schrikbarend tekort is aan beademingsapparatuur, aan mondkapjes en beschermingsmiddelen. Het is de vraag of wij er in de toekomst niet beter aan doen om toch meer te vertrouwen op plaatselijke productie van goederen, ook al is dat -vanuit bedrijfseconomisch perspectief- misschien minder voordelig. Het is de vraag of wij er in de toekomst niet beter aan doen om weer terug te keren naar de plaatselijke productie van voedsel, om weer meer te gaan leven en eten met de seizoenen.
Ik heb vanzelfsprekend niet alle antwoorden, maar laten wij ons in de komende tijd toch ook vooral op deze vragen bezinnen.

Zoals het leven van de leerlingen na de Verrijzenis op ongedachte wijze anders was dan ervoor, zo zal ook ons leven na de Corona-crisis op ongedachte manier anders zijn dan daarvoor. Laten wij ons op de vragen die voorliggen bezinnen op dezelfde manier als de leerlingen, als de apostelen dat deden met Tomas; met ruimte voor kritische geluiden, met ruimte voor elkaar, in blijvende onderlinge verbondenheid.

Amen.

Tekens van hoop en troost door pastor Jan

De Nederlandse bisschoppenconferentie heeft alle katholieke parochies opgeroepen om op Paaszondag van 12.00 tot 12.15 uur de feestklokken te luiden, om op dezeklokken manier de Verrijzenis van de Heer te verkondigen en te bejubelen. Ik was op dat tijdstip in Dokkum en ik heb met ontroering gehoord hoe ook de Protestantse Kerk zich aansloot bij deze oproep. De klokken beierden dat het een lieve lust was. Ook op woensdagavond van 19.00 tot 19.15 uur verkondigden de kerkklokken in harmonie hun boodschap van menselijke verbondenheid en gelovig perspectief.

Deze week viel mijn oog vooral op een ‘klein nieuwtje’ op de website van het NOS nieuws. Het had als titel:

Beademingsapparaat uit jaren 60 blijkt nuttig in coronacrisis

Normaal gesproken raak je een museumstuk niet aan, behalve met witte handschoenen. Laat staan dat je het volledig demonteert. Maar nood breekt wet: want dit mechanische beademingsapparaat uit de jaren 60 kan van nut zijn in de coronacrisis.
Het idee komt van professor Gerwin Smit van de TU Delft. ‘Ik dacht: dit moet simpeler kunnen’. Hij ging op zoek naar oude medische apparatuur. In de online collectie van Rijksmuseum Boerhaave in Leiden vond de professor zijn machine: de 'East Radcliffe'. Een 'robuust' apparaat dat dienst deed in ziekenhuizen in de jaren 60.

'Hoogst ongebruikelijk' noemt museumdirecteur Amito Haarhuis het verzoek van de TU Delft om een museumstuk op te eisen, maar hij twijfelde geen seconde. ‘Hiermee kunnen we mensenlevens redden’. Al mag het absoluut niet volgens museale wetten. ‘Nood breekt wet’, aldus Haarhuis. En dus werd het apparaat afgestoft, naar de TU Delft vervoerd, schroef voor schroef uit elkaar gehaald en nagemaakt.

En? ‘Het werkt’, zegt anesthesist Ingrid Mertens zur Borg van het Erasmus MC die samen met vier artsen betrokken is bij het project. Al denkt ze niet dat de kans groot is dat deze mechanische machines in Nederland op een intensive care zullen draaien. Dat gebeurt alleen als er een piek komt bij een eventuele tweede golf. ‘De machine werkt prima, maar alleen als de patiënt volledig in slaap is’. Het apparaat ademt niet mee, zoals geavanceerde apparatuur dit wel doet.
De anesthesist herkende het Engelse apparaat meteen: 20 jaar geleden werkte ze ermee als arts in Nigeria. ‘Het mooie van dit apparaat is dat 'ie bewezen gewerkt heeft en dat iedereen hem kan aansturen, zo simpel zit het apparaat in elkaar. Bovendien werkt alles puur mechanisch, dus als de elektriciteit uitvalt, gaat het beademen door’.

Dat kan van levensbelang zijn in landen waar het coronavirus toeslaat en het zorgsysteem de piek niet aankan. Professor Smit: ‘We hebben al interesse vanuit Guatamala voor dit apparaat. Ze hebben daar maar 60 ic-bedden. We hebben nu op basis van het oude apparaat tekeningen gemaakt. Die kunnen overal ter wereld worden nagemaakt. Bij wijze van spreken kan iedere automonteur dit in elkaar zetten’.
Smit is enthousiast: ‘Normaal ontwikkel ik handprotheses. Wat begon als een idee, is nu een project waar veertig mensen aan werken. Ik voel me echt die jongen in de schuur die aan de motor sleutelt’. Bovendien heeft hij nog meer bewondering voor zijn voorgangers. ‘De mensen waren net zo slim als nu, alleen hadden ze andere middelen tot hun beschikking’.
(Bron: website www.nos.nl, woensdag 15 april 2020 19.09 u.)

Een prachtig verhaal dat goed laat zien hoe mensen van alle kanten de handen ineen slaan om te helpen, hier en aan de andere kant van de wereld.IHS

Tenslotte: Al op 13 maart j.l. schreven de Nederlandse Jezuïeten op hun website (www.jezuieten.org) een (fictieve) brief van hun ordestichter Ignatius van Loyola (1491-1556) met vier tips die Ignatius in deze tijd gegeven zou hebben om beter om te kunnen gaan met (angst voor) het Corona-virus. Ik geef het jullie graag ter overweging mee:

Vier tips om beter om te gaan met (angst voor) het coronavirus

Hemel
13 maart 2020, aardse tijd

Dierbare mensen op aarde,

Ik zie dat jullie het moeilijk hebben een juiste houding te vinden ten aanzien van het coronavirus. Dat is niet vreemd. De voorbije tientallen jaren heeft de wetenschap zo’n vooruitgang geboekt, dat jullie zijn gaan geloven dat binnen de kortste keren voor elk probleem een oplossing kan worden bedacht. Nu wordt wereldwijd duidelijk dat dit een illusie is. Voor velen onder jullie is dit behoorlijk verwarrend.

Zelf heb ik ruim dertig jaar gekampt met chronische ziekte. Als algemene overste van de snel groeiende jezuïetenorde werd ik vijftien jaar lang dag in dag uit geconfronteerd met alle mogelijke en onmogelijke problemen. Ik wil jullie graag vier tips geven om deze barre tijden goed door te komen. Ze zijn ontleend aan mijn eigen ervaring.

1. Gehoorzaam tijdens dit coronavirus aan de artsen, de wetenschappers en de bevoegde overheden als was het aan God zelf. Ook al ben je het niet met hun besluiten eens of snap je ze niet goed, heb de nederigheid om te aanvaarden dat het de moeite loont te vertrouwen op hun kennis en ervaring. Het zal je een gerust geweten geven en je toelaten jouw bijdrage te leveren tot de oplossing van de crisis.

2. Hoed je voor angst. Angst komt nooit van God en leidt niet naar God. De angst fluistert je vaak alle mogelijke redenen in waarom je bang zou moeten zijn. Veel daarvan is waar. Alleen, je hoeft er geen angst voor te hebben. De Heer zorgt ook nu voor jullie. Dat weet ik uit goed ingelichte hemelse bron. De ervaring heeft geleerd dat Hij recht schrijft op de kromme aardse lijnen. Durf daarin te geloven.

3. In tijden van crisis heb je niet minder, maar juist meer baat bij gebed. Gun het je om je te laven aan zijn liefde. Het is het beste tegengif tegen de angst. Je kan bijvoorbeeld bidden met wat men tegenwoordig een podcast noemt en die mijn medebroeders elke dag aanbieden op www.biddenonderweg.org.

4. Ten slotte, vergeet bij dit alles niet te leven en te genieten van het leven. Wat er ook gebeurt, elke seconde die je gegeven wordt is een enig en kostbaar geschenk. Daar kan het coronavirus niets aan veranderen.

Met jullie verbonden in onaflatend gebed,

+ Ignatius

Mede namens mijn collega, pastor Paul, wens ik jullie alle goeds toe. Graag tot een volgende keer,

pastor Jan van Beek

Bergum

Burgum

Dokkum

Dokkum

schiermonnikoog

Schiermonnikoog

Newreader

Inhoudsopgave